De verborgen apocalyps | 2 kakogenetica

Eugenetica, het verbeteren van de soort door ingrijpen in het dna, roept bij velen schrikbeelden op van op maat gemaakte supermensen, die gekweekt worden voor een bepaald doel. De mens kennende zal dat wel neerkomen op soldaten en hoeren. Deze vrees lijkt mij niet ongegrond. Maar er bestaat een minder ver reikende vorm van eugenetica, waarbij we niet de soort verbeteren, maar alleen maar de slechte genen proberen uit te wieden. Zelfs dit is voor veel mensen nog een nachtmerrie. Maar er is iets voor te zeggen.
Het is allang zo dat wij mensen in leven kunnen houden, die het in de oertijd niet gered zouden hebben. Op zich is dat een goede zaak, het maakt ons mens, humaan. Maar als wij mensen in leven houden die een erfelijk gebrek hebben en die mensen planten zich voort, dan verspreidt dat gebrek zich door de populatie. De medische wetenschap is al zover dat we het niet meer hebben over één enkel gebrek, maar over honderden, misschien zelfs duizenden, afwijkingen. Het gaat daarbij niet om afwijkingen als een hazelip of een bloemkooloor. Denk eerder aan levensbedreigende afwijkingen, zoals ALS, taaislijmziekte en de ziekte van Crohn. Tegenwoordig wordt in een aantal gevallen, waarin de afwijking bekend is, voorlichting gegeven aan de potentiële ouders. Die dan alsnog kunnen beslissen het risico te nemen. Dit soort voorlichting wordt echter pas sinds kort gegeven. Zelfs als wij nu maatregelen zouden kunnen nemen, dan hebben honderden genetische afwijkingen zich al door de populatie kunnen verspreiden.
Blijft alles bij het oude, dat wil zeggen blijft de medische wetenschap zich steeds verder ontwikkelen, dan hoeft dat helemaal geen probleem te zijn. Vroeg of laat zullen we immers methoden vinden om de afwijkende genen alsnog te herstellen. Maar als er op een of andere manier een terugval komt in de economische ontwikkelingen en daardoor de fondsen voor medische ontwikkeling wegvallen, dan kan het een heel ander verhaal worden. Een deel van de menselijke populatie zal dan opgescheept zitten met ongunstige genen. Vallen we terug naar een primitief bestaan, dan is er weer niks aan de hand. Dan overleven die mensen niet. Maar komen we in een tussenvorm terecht waarin we de medische kennis die we hebben min of meer in stand kunnen houden, maar we niet meer de wondermiddelen kunnen maken om achteraf alles te herstellen, dan gaat het er grimmig uitzien voor de mens. De ongunstige genen zullen zich dan immers kunnen blijven vespreiden. Tot uiteindelijk iedereen een ernstig gebrek heeft. Dat lijkt me niet goed voor het voortbestaan van de soort.
Wat moeten of kunnen we er aan doen? Persoonlijk zou ik niet de leider willen zijn die tegen mensen moet zeggen:”sorry, u mag geen kinderen krijgen/verwekken, want u heeft slechte genen.” Onderzoek en voorlichting lijken mij de enige humane aanpak. Niets doen is in elk geval geen optie, want dat betekent dat het afwijzen van eugenetica leidt tot kakogenetica: het verslechteren van de soort door toe te staan dat slechte genen zich door de soort verspreiden.
Een duivels dilemma. Mensen met afwijkende genen beperkingen opleggen, kan het begin van een inhumane samenleving zijn. Maar iedereen de vrijheid laten houden zich voort te planten kan het begin van de apocalypse zijn.

Advertisements

De verborgen apocalyps | 1 De verwachtingen

De inmiddels mythische datum 21-12-2012 geeft ons weer een einde-der-tijden-voorspelling om bij stil te staan. Veel zelfbenoemde experts, bij uitstek aanwezig op het web, hebben deze datum gekoppeld aan het aflopen van de Maya-kalender. Nu mankeert er van alles aan de berekening van de datum, maar de belangrijkste tegenwerping is toch wel dat de Maya-kalender, net als de onze, met een zekere regelmaat afloopt, en dat is altijd zonder einde van de wereld gebeurd. Bijzonder aan deze einddatum is echter wel dat er geen specifieke rampen in het vooruitzicht gesteld zijn. Voor 2009 voorzagen de doemdenkers nog dat het opstarten van de Large Hadron Collider door CERN een zwart gat zou creëren dat ons allemaal zou opslokken.

Over het algemeen worden de voorspellingen voor het einde der tijden gekenmerkt door megalomane gebeurtenissen. Een totale kernoorlog gevolgd door een nucleaire winter is wel de bekendste. Tegenwoordig is de opwarming van de aarde een geliefde kandidaat met als favoriete schrikbeelden een stijgende zeespiegel die laaggelegen gebieden onder water zet en draconische regens die alle vruchtbare aarde de zee in spoelen. In de top tien van rampen vinden we verder de meteorietinslagen of megavulkaanuitbarstingen die de wereld in een nieuwe ijstijd dompelen, een nabije gammaflits die onze planeet volledig steriliseert, een plotselinge draaiing van de aardas waardoor het klimaat in één klap verandert, of een invasie van buitenaardse aliens die ons als een smakelijk hapje zien. Zelfs boosdoeners op nanoschaal monden toch altijd uit in een alles omvattende vernietiging: een epidemie van antibioticaresistentie bacterieën die alle mensen doodt of een genetische verandering die de voortplanting onmogelijk maakt.

Dit zijn allemaal gevaren die we kunnen overzien. Het gaat om bekende en begrepen processen, waardoor we eventuele rampen in een aantal gevallen zelfs zouden kunnen afwenden . Maar er zijn ook gevaren die men zich niet realiseert, omdat de achterliggende processen zich aan onze aandacht onttrekken. In dit laatste jaar van de Maya-kalender wil ik een poging doen die gevaren te verkennen. Met enige regelmaat zal ik een aflevering plaatsen. Blijf kijken.