Drie fatale mythen die ten grondslag liggen aan de crisis | 4. wat nu?

Alles goed en wel, zo’n potje kritiek, maar hoe moeten we nu verder? Het is niet eenvoudig iets te doen, wanneer je als beleidsmaker de overtuiging hebt dat je beter niets kunt doen. Dat is de eerste stap die gezet moet worden. Politici moeten er weer van overtuigd raken dat de overheid een belangrijke sturende rol heeft. Overal om eens heen kun je zien hoe het mis gaat als de overheid geen visie heeft. Maar het voorbeeld dat iedereen zal overtuigen is een rit langs de snelweg, maakt niet uit welke (met uitzondering van de afsluitdijk). Er is geen gemeente waar niet een eindeloos lint van industrieterreinen langs de snelweg is aangelegd. Dat is allemaal mogelijk geworden dankzij het loslaten van de overheidsbemoeienis. De Belgische Noordzeekust zal ik maar niet noemen, dat is te schrijnend. De volgende drie aandachtspunten kunnen een fundament voor verandering leggen.

1) De overheid moet weer krachtig richting aangeven. Doelstellingen vastleggen en beleidsplannen maken om die doelstellingen te realiseren. Niet langer wachten wat de markt er van brouwt. De overheid creëert kaders, die bedrijven kunnen invullen. Daarbij treedt de overheid op als vertegenwoordiger van de burgers, niet als vertegenwoordiger van bedrijven en rijken.

2) Wettelijk mogen bedrijven niet de doelstelling hebben om winst te maken. Iedere organisatie dient een maatschappelijk belang te dienen. Winst maken moet natuurlijk wel, maar uitsluitend met het doel het realiseren van de maatschappelijke doelstelling op langere termijn veilig te stellen. Daarin besloten ligt uiteraard het betalen van rente aan investeerders. Een organisatie die het maken van winst als hoofddoel heeft, dient door de overheid als verdacht aangemerkt te worden.

3) Rijke mensen hoeven niet in de watten gelegd te worden. Maatregelen die de overheid neemt om de laagste inkomens toegang te verlenen tot anders ontoegankelijke zaken en diensten, vallen niet onder het “gelijke monniken, gelijke kappen” principe. De rijken dienen het volle pond te betalen. Ook belastingmaatregelen die bedoeld zijn om de rijkdom te vergroten, in de verwachting dat er dan wel geïnvesteerd zal worden, zijn uit den boze. Een surplus aan rijkdom zal namelijk tot speculatie en kapitaalvernietiging leiden. Hier is niets communistisch aan; rijken mogen gewoon rijk blijven, zij mogen alleen niet door de overheid nog rijker gemaakt worden.

Een voorbeeld om duidelijk te maken wat de samenhang tussen deze punten is. De bouw van woningen ligt op z’n gat. De overheid kan nu het volgende wettelijke kader creëren: 1) Doelstellingen van aantallen te bouwen huizen in verschillende categorieën, die overeenstemmen met de wensen van de bevolking 2) Belastingvoordeel voor pensioenfondsen die verplicht X% van hun beleggingen in sociale woningbouw moeten doen (zij mogen nauwelijks nog investeren in kantoren en bedrijfsgebouwen) 3) Woningbouwverenigingen en gemeenten geven leiding aan de uitvoering. Alle bij de bouw betrokken bedrijven moeten een maatschappelijke doelstelling hebben, bijvoorbeeld het bouwen van woningen. Bedrijven die uitsluitend zijn opgericht om de aandeelhouders op korte termijn rijker te maken, mogen niet meedoen met aanbestedingen. En tenslotte wordt de belastingaftrek voor een hypotheek gemaximeerd op een bedrag, dat recht doet aan de inkomenspositie van de hypotheeknemer (voorbeeld: maximaal 10000 euro hypotheekrente is aftrekbaar).

Dit lijkt allemaal open deuren werk en simplistisch geredeneer. Maar bedenk dat de afgelopen tijd heeft laten zien dat 1) de overheid niet stuurt 2) bedrijven vooral bezig zijn met verrijking van directie en aandeelhouders en 3) extreem rijken zich suf hebben gespeculeerd met gebakken lucht producten van de banken.

Advertisements
By ippekrites Posted in crisis